در این گفتگو اما دکتر قاجار رویکرد خبری شکست آمریکا در افغانستان را به چالش کشیده و از منظر حقوق بینالملل فرمان جو بایدن مبنی بر مصادره ذخایر ارزی افغانستان را بررسی کرده است. او همچنین بطور ضمنی سیاستهای تهران در قبال افغانستان را بهصورت گذرا مرور میکند. این مصاحبه مفصل توسط "محمدحسین جعفریان" با ایشان انجام شده و نسخه تصویری و کامل این مصاحبه برای مراجعه علاقمندان در کانال یوتیوب استاد جعفریان موجود است. آنچه در اینجا میخوانید نسخه موجز و منتخبی از این گفتگو است؛
▪️به عقیده من در ارتباط با موضوع افغانستان، آمریکا چین، روسیه و پاکستان ضرر نکردند. درواقع مردم افغانستان و ایران ضرر کردند. این جریان برای آمریکا یک آسودگی خیال به دنبال داشت، برای کشورهای اروپایی و عربستان مکانی برای تجمع افراد شرورشان ایجاد شد، برای چین مسئله اویغورها حل شد. پاکستان هم عملا یک پیروزی بهدست آورد. ولی ما حوزه فرهنگی زبان فارسی را از دست دادیم و متاسفانه نسبت به این فاجعه بیتفاوت هستیم.
▪️امروز با توجه به محدودیتهای سالهای پیشین، تنها ۳ کشور فارسی زبان باقی ماندهاند. ما هیچگاه در طول تاریخ چنین خشونتی با این شدت علیه زبان فارسی نداشتهایم. امروز جغرافیای فرهنگی ما تحت تأثیر قرار گرفته است.
▪️شاید برای کسانی که در زاهدان مدرسه مذهبی داشتند، حضور طالبان در افغانستان فرصت خوبی باشد. اما در واقع این موضوع یک تهدید جدی است. حتی در بحث آب رود هیرمند نیز سودی عاید ایران نشد. منفعت اصلی ما در افغانستان وجود یک حکومت همه شمول و غیر متمرکز است، تا این فاشیزم و حکومت تک قومی و آپارتاید طالبانی پایان بپذیرد.
▪️در افغانستان امنیت و نظام قضایی و اقتصاد و… همه از بین رفته و جغرافیای فرهنگی ما هم تحت تاثیر قرار گرفته است.
▪️با احداث خط لوله گاز "تاپی" از ترکمنستان تا پاکستان و هند، از طریق افغانستان نیز ضرر بزرگی به ایران وارد خواهد شد. ما هیچ سهمی نداریم، در حالیکه میتوانستیم از ظرفیت ترانزیتی افغانستان به نفع ایران استفاده کنیم.
▪️در بحث منافع ملی ما بک برادر را از دست دادیم و دشمن تراشی کردیم. طالبان قطعا بحث تشیع در افغانستان را هم تحت تأثیر قرار خواهند داد. شیعیان در حکومت امارت و طالبانی هیچکاره خواهند بود. برای شیعیان حکومت سکولار بهتر از امارت اسلامی ضد شیعه است.
▪️طالبان در این مدت بارها جسارت و گستاخی در برابر ایران داشتهاند. آنها حتی حکومت کودتایی و وابسته خود را با نظام جمهوری اسلامی مقایسه کردند که توهین به انقلاب است.
▪️در رابطه با ۲۷ بهمن و سالروز خروج شوروی از افغانستان؛ شوروی طی ۵۷ سال تلاش فراوانی برای نفوذ و گسترش در افغانستان داشت که برخلاف منافع آمریکا، سعودی و پاکستان بود. شوروی در تله آمریکا گرفتار شد. در نهایت شاهد سقوط اتحاد جماهیر شوروی بودیم. اما در این بین مردم افغانستان نیز رشادتها و از خودگذشتگیهای فراوانی داشتند. در این سالها جنایات زیادی علیه مردم افغانستان اتفاق افتاد و با تحمیل کمونیستها از سوی شوروی وقت بود که عملا بستر تشکیل حکومت طالبانی و حضور آمریکا در عرصه مهیا شد.
▪️در همین دوران شاهد عملکرد دقیق و با درایتی در سیاست خارجی ایران بودیم، که بکی از بزرگترین دستاوردهای آن، ایجاد اتحادی میان همه گروههای افغانستانی به همراه احمدشاه مسعود و علیه طالبان بود. ما سیاستی مبنی بر حمایت از مردم افغانستان داشتیم که خلاف میل آمریکا بود. امروز هم موضع جمهوری اسلامی ایران روی کار آمدن حکومتی همه شمول و مردمی در افغانستان بوده و نباید به مواضع تعدادی روزنامه و خبرنگار، به عنوان مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران نگاه کرد.
▪️در حقوق بینالملل اصطلاحی به نام «مصونیت اموال دولتها» وجود دارد. به این معنی که اموال یک دولت در قلمرو دولتی دیگر، از هرگونه تصاحب توسط دولت میزبان مصون است. در شرایطی که یک کشور دارای سفارت یا ساختمانهای رسمی و دولتی در کشوری دیگر باشد و به واسطه آن دارای حسابهای بانکی نیز باشد، پول این کشور در قلمرو کشور میزبان از هرگونه اعمال نظارت و اقدامات قضایی و شبه قضایی مصون است. این مصونیت براساس سه منبع اصلی حقوق بینالملل پذیرفته است.
▪️براساس این قانون، هر دو کشور در این شرایط باهم برابر هستند و نمیتوانند اعمال مالکیت نسبت به یکدیگر داشته باشند. برای مثال سفارت ایران در آمریکا جزو قلمرو ایران بوده و پول ایران در آمریکا نیز متعلق به حکومت و مردم ایران است. بر اساس اصل برابری دولتها، آمریکا نمیتواند در این امر مداخله کند.
▪️همچنین براساس اصل "نزاکت بینالملل" اصل "رضایت ضمنی" و اصل "عدم مداخله" کشورها نمیتوانند به اموال یکدیگر دستبرد بزنند. آنریکا با این تصمیم خود نشان داد که ارزشی برای حقوق بینالملل قایل نبوده و این قوانین را به رسمیت نمیشناسد. در صورتیکه مصونیت دولتها، هم در معاهدات و عرف بینالملل و هم در «قاعده آمره» نیز مطرح شده است. به این معنی که ختی خود دولت مذکور (صاحب اموال) هم نمیتواند این مصونیت را منکر شود، یا از آن دست بردارد.
▪️دستبرد به اموال کشورها با هیچ توجیهی امکانپذیر نیست. بنا بر این اصول، حتی اگر در زمان وقوع حادثه ۱۱ سپتامبر، طالبان دولت قانونی افغانستان میبودند و واضحا دست به این اقدام میزدند، باز هم آمریکا به لحاظ قانونی حق جلب اموال آنها را نداشت، علیرغم اینکه این جریان ربطی به مردم افغانستان ندارد.
▪️امروزه که طالبان نماینده رسمی مردم افغانستان نبوده و به رسمیت شناخته نشدهاند، بابد تلاش کنند تا حکومت همه شمول، با انتخابات در این کشور شکل گرفته و این موضوع را پیگیری کنند.
▪️ایران نیز از آنجایی که عضو سازمان ملل متحد میباشد و آمریکا قاعده آمره را نقض کرده است --که نقض حقوق جامعه بینالملل محسوب میشود-- ایران نیز میتواند حداقل در مجمع عمومی سازمان ملل این جریان را مطرح کرده و محکوم کند.
▪️دولتهای اروپایی نیز باید از این اتفاق مشروعیت زدایی کرده و آن را محکوم کنند. در جوامع بینالمللی نباید سکوت کنند. باید اثبات کنند که این تصمیم آمریکا از منظر حقوق بینالملل، دزدی محسوب میشود. https://panjshirnews.com/vdcbu0b0prhb0.iur.html
panjshirnews.com/vdcbu0b0prhb0.iur.html
