با اشغال کابل توسط طالبان، در رسانههای ایران مواضع متفاوتی نسبت به افغانستان گرفته شد. برخی در حمایت و تطهیر طالبان به میدان آمدند و برخی در مخالفت و دعوت به مبارزه با آن. در این گفتگو تلاش شده است از منظر فرهنگی این ماجرا موشکافی شود. رضا امیرخانی بخوبی توانسته است این نزاع را تشریح و تبیین کند. نسخه تصویری و کامل این مصاحبه در کانال یوتیوب استاد جعفریان در دسترس است 👇
https://youtube.com/c/MohammadHosseinJafarianOfficial
□□□
▪️همیشه آرزو داشتم به افغانستان سفرکنم و شعری با لهجه زیبای فارسی در افغانستان داشته باشم. کتاب «جانستان کابلستان» را ۱۲ سال پیش بعد از سفرم به افغانستان نوشتم.
▪️امروز در رسانههای ایران، افغانستان نقش مهمی دارد. اما نه در صفحه فرهنگی بلکه صفحه سیاسی و این اصلا چیزی نیست که ما میخواستیم. تمام تلاش من و محمدحسین جعفریان این بود که افغانستان در صفحه فرهنگی و اجتماعی رسانه های ما باشد. زیرا افغانستان پر از تمدن و فرهنگ است. با ایران هم زبان و هم فرهنگ است. جهان یک افغانستانی معمولا بزرگ است. آنها خونگرم و مهمان نواز هستند، حتی یک چوپانشان در وضعیت آشفته کشور می تواند ساعتها از تمدن، فرهنگ، آسمان و...با شما صحبت کند. این رفتار در کشورهای اروپایی یا مثلا کره شمالی هیچوقت دیده نمیشود. من به شخصه با مردم بسیار خوب و فرهیختهای در افغانستان آشنا شدم.
▪️خروج اشرف غنی اگر با تصمیم مردم و با دموکراسی انجام میشد میتوانست منجر به شادی مردم افغانستان شود. اما امریکا این اجازه را نداد. مردم افغانستان تا امروز نتوانستهاند آزادی کامل کشورشان را ببینند.
▪️عموم مردم در سیاست متخصص نیستند. معمولاً معادلاتشان ساده و یک مجهولی است. یک خوب و یک بد دارند. اطلاعات کافی را از معادلات میانه این دو که نقششان در سیاست مهم است ندارند، لذا دچار دوگانگی می شوند. این دوگانگی عموما در سیاست رخ می دهد. زیرا در ادبیات و فرهنگ هیچکس فردوسی را از حافظ جدا و دو گروه مقابل هم نمیداند. گاهی یک شخص سیاسی یا یک کشور در یک جریان سیاسی با گروهی ارتباط قوی برقرار میکند که نشاندهنده دوستی میان آنها نیست. بلکه شرایط انقدر پیچیده شده که آنها مجبور به مذاکره باهم میشوند. پس روابط کشورها دارای پیچیدگیهای زیادی است. ما با معادلات یک مجهولی نمیتوانیم همه جوانب عملکرد کشورها و اشخاص سیاسی را متوجه شویم. برای پیروزی طالبان در افغانستان مردم ایران دچار این معادله شدند، ایران دوست داشت خود را در این پیروزی و خارج کردن آمریکا شریک نشان دهد در صورتی که چنین نبود. این باعث شد مردم، دولت ایران را حامی طالب بدانند.
▪️رسانه محمدحسین جعفریان یکی از شفاف ترین و سالم ترین رسانههاست. به خوبی ثابت کرد این یک معادله یک مجهولی نیست و ایران اشتباه کرد که خود را در بیرون کردن آمریکا سهیم نشان داد. ما نه تنها در این پیروزی نقشی نداشتیم بلکه با این شادی موهوم، مردم افغانستان را از خود دور کردیم! پیوندی که بین ایران و افغانستان است پیوند فرهنگی، تمدنی و زبانی است، اما ما هیچ پیوند و اشتراکی با طالب نداریم. طالبان دورترین فرهنگ و متفاوتترین آدمها را نسبت به مردم ایران و حتی دولت ایران دارند.
▪️همه ایرانیانی که درباره افغانستان قلم یا دوربین به دست گرفتهاند، تا گردن، مدیون محمدحسین جعفریان هستند. این سر را فقط برای تشخیص هویت بیرون گذاشتم، زیرا تمامی اطلاعات افغانستان برای ایرانیان، حتی برای قلم و دوربین بدستان بسیاری از کشورها حاصل سالها فعالیت محمدحسین جعفریان است.
▪️افغانستان یکی از پیچیدهترین کشورهاست. صرفا با سفری چند ساعته یا چند روزه نمی توان همه چیز آن را دانست. افرادی که از فرهنگ مردم یک منطقه، دولت گذشته، چندسال گذشته، اطلاعات کافی ندارند نمیتوانند با چند تصویر از امروز مردم آن منطقه، همه چیز را تحلیل کنند. کسی که با این شرایط برای رسانهای به افغانستان سفر کرده فقط میتواند در مورد چیزهایی که دیده اظهارنظر کند. مقایسه را باید به کسی بسپارد که قبل از جنگ و درگیری به افغانستان سفر یا تحقیق داشته، یا در رسانهای مستقل است. افرادی که رفتند و گفتند وضعیت افغانستان خوب است، کسانی هستند که ارتباطاتشان فقط با فرزندان سردارها و آقازاده هاست. اینها نمیتوانند عمق فاجعه در خانوادههای افغانستان را بیان کنند. وقتی حتی چند تا شماره تلفن از مردم افغانستان ندارند، خبر ندارند چه چهرههای فرهیختهای به دلیل نبود امنیت، به ایران فرار کردند. https://panjshirnews.com/vdchtmn6d23nz.ft2.html
panjshirnews.com/vdchtmn6d23nz.ft2.html
